Witamy, Gość
Nazwa użytkownika: Hasło: Zapamiętaj mnie
Tu podajemy źródła danego Tekstu czy Publikacji. Nie podejmujemy dyskusji na ich temat. Przeznaczenie tego Działu ma cel Informatyczny. Każdy wstawiony tekst jest blokowany.

TEMAT: Czy istnieje model trzezwienia?

Czy istnieje model trzezwienia? 2017/09/24 16:41 #1

  • Kojak1976
  • Kojak1976 Avatar
Mam coś ciekawego dla "doświadczonych" i nie tylko :


24 Września 2017

Czy istnieje model trzeźwienia? Recepta na dobre życie? Czy można przestrzec przed niebezpieczeństwami na drodze rozwoju osobistego? Czy istnieją prawidłowości dotyczące problemów ludzi, którzy w pewnym okresie swojego życia zaprzestali picia alkoholu? Czy byli pod wpływem innych destrukcyjnych nałogów?

Ośrodek Psychologiczno - Terapeutyczny LEWIN
Na te pytania staraliśmy się odpowiedzieć podczas warsztatów na zimowej szkole IPZ wraz z blisko 6O-cio osobową grupą ludzi utrzymujących długotrwałą abstynencję.

W niezwykłej różnorodności losów, doświadczeń, różnic indywidualnych, warunków rozwoju udało nam się ustalić pewne prawidłowości w indywidualnych drogach do trzeźwego, świadomego życia. Podczas naszych rozważań na te tematy wyróżniliśmy etapy, w trakcie utrzymywania abstynencji, z którymi identyfikowała się większość uczestników warsztatów, choć w różnej formie i nasileniu.

Analizowaliśmy te etapy biorąc pod uwagę sześć kategorii: emocje, potrzeby, relacje z ludźmi, wartości, normy i cele osobiste.

I Etap – wstępny, rozpoczynający drogę

– wiązał się zwykle z mniej lub bardziej wymuszoną decyzją abstynencji i zmaganiem się z nową sytuacją osobistą i społeczną.

Dominowały emocje takie jak: niepewność, lęk, zagrożenie, wstyd ale też była zazwyczaj nadzieja i poczucie satysfakcji z osiąganych sukcesów.
Najczęściej wyrażane potrzeby to: potrzeba opieki, akceptacji, zrozumienia, bezpieczeństwa. Często podawane jako najważniejsze było ratowanie biologicznej i psychicznej egzystencji.
Ludzie byli na tym etapie groźni, oskarżający, nieprzewidywalni, ale też często niezbędni, po to by zauważyć i wesprzeć.
Wartości gubiły się w chaosie emocjonalnego przeżywania trudnej sytuacji – ważne było jednoznaczność i sprawiedliwość w traktowaniu.
Normy zachowania i postępowania bardziej przeszkadzały i straszyły, niż stanowiły drogowskazy w ważnych decyzjach życiowych.
Cele osobiste były zamazane. Dominował cel utrzymania abstynencji i przeżycia.

II Etap – można go nazwać etapem właściwej terapii „euforycznego trzeźwienia czy odkrycia nowego świata”.

Charakteryzował się wielkim nasileniem i zróżnicowaniem przeżywania emocjonalnego. Złość, wzruszenie, zazdrość, rywalizacja, współczucie i wsparcie mieszały się w jednym kotle. Emocje charakteryzowała intensywność, zmienność. Na tym etapie sygnalizowane były problemy z adekwatną kontrolą emocji.
Przeważały potrzeby w zakresie życia emocjonalnego, miłości, przynależności, znaczenia. Abstynencja zaczęła być traktowana jako jedna z podstawowych potrzeb, warunkująca uzyskanie zaspokojenia innych.
Najważniejsze wartości to: miłość, przyjaźń, przeżywanie silnych, przyjemnych doznań. Ważne stawały się na tym etapie wcześniej zaniedbywane wartości materialne. Wartością zaczynała być poprawa relacji w rodzinie.
Żywe na tym etapie rozwoju były relacje z innymi ludźmi. Aktywne poszukiwanie silnych doznań prowadziło do nawiązywania nowych związków, relacje w rodzinie były bardzo burzliwe, konfliktowe. Potrzeba znaczenia i zaistnienia rodziła problemy natury rywalizacyjnej. Walka o władzę, ważność obecna była w domu, grupach wsparcia i klubach.
Normy zachowania były mało zaznaczone „Ja tworzę normy i mam do tego prawo” ! . Nacisk na zaspokojenie potrzeb powodował często swoisty bunt przeciw normom społecznym przyjmowanym za powszednie obowiązujące.
Cele – głównie nastawione na doznania, czasem zadośćuczynienie sobie i innym. Mało było na tym etapie celów długofalowych skonkretyzowanych i możliwych do realizacji.
EMOCJE POTRZEBY RELACJE Z LUDŹMI WARTOŚCI NORMY CELE
Etap I strach zmieszanie nadzieja zrozumienia akceptacji bezpieczeństwa nieufność niepewność rywalizacja chęć ekspresji sprawiedliwość czasem sztywne normy religijne nie pić pokazać że potrafię
Etap II ekscytacja podniecenie zazdrość wzruszenie znaczenia miłości (zakochania) przynależności abstynencji silne związki uczuciowe szukanie nowych przyjaźni, miłości konflikty w rodzinie miłość przyjaźń silne uczucia posiadanie zrozumienie norma to ja (ja stanowię normy) może nie zabijaj? doznania przyjemność jak najwięcej szczęścia
Etap III zmieszanie spokój złość niepewność niedosyt porządkowanie decyzje tak lub nie poszukiwanie trwałych relacji (kto mi pasuje) napięcia, konflikty przyjaźń, stałość wsparcie, stabilizacja pewność rodzina abstynencja zaczynam widzieć innych jednoznaczność pewność (moralne) zabezpieczenia stabilizacja nauka dzieci
Etap IV spokój lęk radość pogoda smutek wzruszenie współczucie refleksja bezpieczeństwa miłości przyjaźni kontaktu stabilizacji wymiana zaufanie zrozumienie rezygnacja z siebie dla. ? kompromis przyjaźń zrozumienie prawda świadomość miłość nie kosztem innych, elastyczne, bez konfliktu z emocjami, zgodne z wartościami, zgoda na dekalog, pomagać, reagować na zło, prawo do błędu ale obowiązek poprawy trzeźwość świadome życie rozwój stabilizacja coś zostawić po sobie
III Etap – nazywany etapem pogłębionej terapii, refleksji „Po burzy”.

Charakteryzuje go pewne uspokojenie w sferze emocjonalnej, ale także niedosyt, niepewność, obawa. Złość pojawia się, czasem nawet bez wyraźnego powodu, w sytuacjach subiektywnie odbieranych jako frustrujące.
Potrzeby wyrażają pragnienie stabilizacji i bezpieczeństwa, ważna jest trwałość. Dominuje pragnienie prawdziwej, trwałej miłości, przyjaźni, ciągłości i spójności doświadczeń.
W relacji z ludźmi dominuje dążenie do ograniczenia kontaktów – z ilości w jakość. Zaczyna pojawiać się dokonywanie świadomych wyborów zgodnych z preferencjami osobistymi, nastawienie na jakość w kontaktach, ważne jest zaufanie i trwałość związków. Często dochodzi na tym etapie do przewartościowania relacji rodzinnych. Podejmowane są ważne decyzje „być czy nie być razem”, na jakich zasadach budować związek na nowo?
Siła ciężkości życia psychicznego przenosi się powoli w sferę wartości, pojawiają się uwewnętrznione, służebne normy, pomagające w bezpiecznym życiu. Przyjaźń, pewność stabilizacja, ważność rodziny, szczęście dla dzieci, to wartości którym zaczynają służyć normy moralne: „Widzę drugiego człowieka, nie czynię innemu co mnie nie miłe” – te podstawowe przykazania stają się powoli dostrzegalne i zaczynają obowiązywać.
Abstynencja pojawia się na tym etapie jako uwewnętrzniona wartość, którą bardziej trzeba pielęgnować niż pilnować i chronić.
Cele są lepiej określone, bardziej zoperacjonalizowane, większa jest odporność na niepowodzenia w ich realizacji bez zmiany założeń, ale także pojawiają się tu problemy: Czy idę dobrą drogą? Czy nie szkoda reszty życia? Czy to jest ten człowiek, z którym chcę być?
Te pytania w kategoriach celów i dążeń życiowych powodują często niepokój, rozterkę decyzyjną a często też problemy w sferze emocjonalnej, reakcje depresyjne, nieokreślony niepokój czy też wybuch złości bez wyraźnych powodów.

IV Etap – (większość z uczestników warsztatów z 6-14 letnią abstynencją uważa, że jest jeszcze przed nimi) nazywaliśmy „Świadomym trzeźwym życiem” lub „spokojną stabilizacją” .

Charakteryzuje się spokojną kontrolowaną emocjonalnością. Możliwe są wszystkie, emocje ale pod pełną kontrolą. Służą jako „drogowskaz” lub sposób wyrażania „Ja”.
Potrzeby w pełnej skali są jasno wyrażane i spokojnie realizowane w poszanowaniu granic i wartości innych ludzi.
Relacje z ludźmi cechuje dojrzałość, zdolność do negocjacji potrzeb, pragnień i ograniczeń. Dominuje komunikacja wprost choć obecny jest humor i zabawa.
Ważne są wartości uniwersalne, prawda, uczciwość, jednoznaczność, przyjaźń i miłość – rozumiana jako pełna akceptacja partnera. Ważny jest dobry wygląd i autoświadomość oraz nastawienie na ciągły rozwój w sferach dostępnych na danym etapie życia. Wartości duchowe i religijne stają się bardziej wyrażone i uświadomione.
Normy są elastyczne, uwewnętrznione, ukierunkowujące i ułatwiające życie i działanie. „Nie kosztem innych”.
„Nie rób innemu, co Tobie nie miłe”; „Staraj się naprawiać błędy”; „Reaguj na zło”. To treść najczęściej wyrażanych nakazów moralnych.

Świadome przeżywanie dekalogu i nakazów wynikających z wyznawanej religii czy filozofii życia, pozwalają osiągnąć spokój wewnętrzny i poczucie koherencji – ciągłości i zgodności drogi życiowej z systemem wartości.

Cele życiowe są wypadkową celów ogólnych (rozwój, stabilizacja, trzeźwe życie, dążenie do tego, żeby coś po sobie pozostawić) – i celów konkretnych, dobrze zoperacjonalizowanych, pozwalających osiągnąć poczucie realizacji celów egzystencjalnych. To uogólnienie pracy i przemyśleń, prawie 60 ludzi utrzymujących długą, 4-16 letnią abstynencję, pozwoli może bardziej świadomie przeżywać etapy rozwoju, które są według mnie nieuniknione, choć niezwykle zróżnicowane i zindywidualizowane. Od kilku lat artykułowana przez środowisko abstynentów potrzeba „czegoś więcej”, po wieloletniej abstynencji wydaje się teraz bardziej zrozumiała i określona. Myślę, że już samo nazwanie etapów trzeźwienia i problemów, które się z nimi wiążą pomoże zidentyfikować indywidualne ograniczenia oraz ewentualne możliwości pomocy dla ludzi, którzy jej potrzebują.

Na zakończenie życzę sobie i czytającym ten artykuł pięknego życia na IV Etapie.

Leszek Sagadyn

Autor jest psychologiem, trenerem i superwizorem PTP.

Pełni funkcję dyrektora Specjalistycznego Psychiatrycznego ZOZ w Suwałkach.
Ostatnio zmieniany: 2017/09/24 17:37 przez ursa.
Temat został zablokowany.